เจ้าแม่ทับทิม

By Horoworld Horoworld's avatar Update วันที่

เจ้าแม่ทับทิม เจ้าแม่ทับทิม


เจ้าแม่ทับทิม 


เจ้าแม่ทับทิมที่เมืองจีนเป็นชาวฮกเกี๋ยน คือเกิดที่เกาะหมีจิว ในมณฑลฮกเกี๋ยน เป็นคนแซ่ลิ้ม


         เคยเขียนถึงเจ้าแม่ทับทิมและเล่าถึงเจ้าแม่ทับทิมมาแล้วบ้าง แต่พบว่าคนส่วนใหญ่ ก็ยังคงสับสนเรื่องประวัติเจ้าแม่ทับทิม โดยเฉพาะการที่เมืองไทยมีศาลเจ้าแม่ทับทิมหลายแห่ง เอาง่ายๆ ผู้เขียนซึ่งมีร้านดอกไม้ด้วย ทำให้ต้องไปเดินสำเพ็ง-พาหุรัดเสมอ เฉพาะย่านนี้ก็มีศาลเจ้าแม่ทับทิม 2 ศาล
ศาลหนึ่งเป็น เทียนโหวเซี้ยบ้อ
อีกศาลเป็น จุ้ยบ้วยเซี้ยเนี้ย 
         เรียกไม่เหมือนกัน แล้วที่ปัตตานีก็มีศาลเจ้าแม่ลิ้มก่อเหนี่ยว คนไทยนิยมเรียกว่า เจ้าแม่ทับทิมเช่นกัน ซึ่งบางท่านเข้าใจว่าเป็นเจ้าแม่องค์เดียวกับของเมืองจีนก็มี ปรากฏว่าเป็นคนละองค์กัน
         เนื่องจากว่าวันเกิดเจ้าแม่ทับทิมคือวันที่ 23 เดือน 3 ของจีน เป็นเทศกาลใหญ่ ทั้งที่ฮ่องกงและไต้หวัน ที่อื่นก็มีไหว้เช่นกัน จึงขอเล่าประวัติและความเป็นมาของตำนานเพื่อให้กระจ่างไปเลย
       ก่อนจะเล่าเข้าเรื่องประวัติเจ้าแม่ ซึงเกิดเมื่อวันที่ 23 เดือน 3 ของจีน ปีพ.ศ. 1503 ต้องไม่ลืมว่า ก่อนหน้านี้ได้เคยเล่าถึงเจ้าน้ำไปแล้วว่า คนจีนนับถือหลายองค์เลยคือ


  1. เจ้าคงคา (เป็นเจ้าพ่อ)

  2. พระแม่คงคา

  3. เทพเจ้าน้ำธรรมชาติ (เจ้าบ่อน้ำบาดาล)

  4. เทพเจ้าคลื่น

  5. เจ้าสมุทร (พญามังกร)



         ดังนั้น จะเห็นได้ชัดเลยว่า คนจีนแต่โบราณนับถือเทพเจ้าอย่างแยกแยะรายละเอียด ไม่ใช่องค์เดียวกันเหมารวม ในกรณีของเจ้าแม่ทับทิมซึ่งเป็นบุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ ได้ก่อเกิดการแตกแขนงเป็นเจ้าแม่ทับทิมใน 3-4 ทาง ดังนี้คือ

  1. เจ้าแม่ทับทิมซึ่งมีประวัติเป็นของจริง มีปาฏิหาริย์เล็กน้อย
  2. เจ้าแม่ทับทิมที่มีประวัติมากมาย ตำราเล่มหนึ่งของผู้เขียนบอกว่า มีปาฏิหาริย์ช่วยคนถึง 48 กรณี ซึ่งจะมีประมาณ 35 บันทึกเป็นการช่วยคนทางน้ำ

    ข้อ 1-2 นี้ จะมีฉายายกย่องท่านว่าเป็น เทียน โหว เซี้ย บ้อ หรือ Empress of Heaven แปลเป็นไทยง่ายๆ คือ เจ้าแม่สวรรค์

  3. เป็นกรณีที่ชาวบ้านพบขอนไม้ลอยน้ำมา แล้วนำมาแกะสลักเป็นเจ้าแม่ทับทิม หากเป็นแบบนี้ชาวบ้านนิยมเรียกว่า จุ้ย บ้วย เซี่ย เนี้ย

  4. ท้องที่ใดมีประวัติสตรีผู้ทรงคุณงามความดี เมื่อเสียชีวิตไปชาวบ้านสร้างศาลเจ้าให้ แล้วกราบไหว้ยกย่อง อาจเรียกเป็น เจ้าแม่ทับทิมเพื่อตามกระแสที่มีอยู่เดิม เช่นกรณีศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวที่ปัตตานี


กำเนิดเจ้าแม่ทับทิมที่เมืองจีน 
         เจ้าแม่ทับทิมที่เมืองจีนเป็นชาวฮกเกี๋ยน คือเกิดที่เกาะหมีจิว ในมณฑลฮกเกี๋ยน เป็นคนแซ่ลิ้ม ซึ่งภาษาจีนกลางออกเสียงว่า หลิน พ่อชื่อลิ้มเฮ้ง แม่ชื่อลิ้มยุ้ย เกิดเมื่อวันที่ 23 เดือน 3 ของจีน (พ.ศ. 1503 เป็นสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ) โดยมีเรื่องเล่าถึงขณะเกิดเพื่อให้มีปาฏิหาริย์พิเศษกว่าเด็กแรกเกิดทั่วไปว่า เจ้าแม่กวนอิมได้มาเฝ้าดูเป็นสักขีพยาน
         พ่อตั้งชื่อให้ลูกสาวที่เกิดมาว่า ลิ้มมิก
         มิก คำนี้จีนกลางออกเสียงว่า โม่ แปลว่า เงียบ เพราะช่วงวัยเดือนแรกที่เกิด หนูน้อยลิ้มมิกเงียบมาก ไม่เคยร้องไห้เลย อย่างไรก็ตาม เมื่อลิ้มมิกโตขึ้นมา หนุน้อยเป็นเด็กฉลาดมาก และแม้จะเป็นลูกสาว พ่อที่แสนดีก็อนุญาตให้ลิ้มมิก ได้เรียนหนังสือและค่อนข้างเลี้ยงไม่ต่างไปจากลูกชาย ได้โลดโผนโจนทะยานแก่นแก้ว ที่สำคัญ ลิ้มมิก ได้ออกทะเลกับพ่อและพี่ชายเสมอ
         เมื่อโตขึ้นมา ลิ้มมิกจึงว่ายน้ำเก่งและแข็งด้วย สามารถว่ายโต้คลื่นใหญ่ๆได้ ยามใดเกิดมีเรือประสบภัยพายุ ไม่ว่าจะเป็นเรือประมงหรือเรือสินค้า ลิ้มมิก ก็กล้ามากกับการว่ายน้ำออกไปช่วยเหลือคนเรือแตกให้รอดเข้าฝั่งได้
         ตำนานเล่าว่า ลิ้มมิก เป็นคนมีความสามารถพิเศษชัดเจน ใน 2 เรื่อง

  1. นางมีสัญชาตญาณในเรื่องของดินฟ้าอากาศดีมาก สามารถคาดคะเนการเปลี่ยนสภาพอากาศได้ค่อนข้างแม่น แล้วได้ใช้สัมผัสพิเศษนี้เตือนชาวเรือเรื่อยมา

  2. นางมีความรู้เรื่องแพทย์อย่างน่าอัศจรรย์ ได้ช่วยรักษาโรคภัยไข้เจ็บให้ชาวบ้านเสมอ 

             นอกจากนี้ นางยังเป็นผู้ฝักใฝ่ในธรรม ถือศิลกินเจอย่างเคร่งครัด นางจึงเป็นที่รักใคร่ของชาวบ้านมาก ถึงกับเรียกลิ้มมิกว่า หญิงผู้วิเศษ บ้าง ธิดามังกรบ้าง และนางเทพธิดาบ้าง น่าเสียดายที่ลิ้มมิก เสียชีวิตตั้งแต่อายุยังน้อย บางตำราว่าเสียเมื่ออายุ 18 บ้างก็ว่าเมื่ออายุ 28


         สาเหตุของการถึงแก่กรรม มีเล่าไว้ 3 แบบ

         แบบหนึ่งบอกว่า เพราะนางทานน้อยเกินไป และกินเจอย่างเดียว อาจทำให้สารอาหารที่ร่างกายได้รับ ไม่เพียงพอ ซึ่งกรณีนี้คนส่วนใหญ่ค่อนข้างจะยอมรับไม่ได้ และนิยมจะเชื่อในอีก 2 แบบของการเสียชีวิตของเจ้าแม่ว่า
         นางถึงแก่กรรมแบบหลับไปเอง โดยในวันที่นนางจากไป ก็มีปาฏิหาริย์ให้ชาวบ้านได้โจษจันเหมือนในวันเกิดว่า เห็นเมฆหลากสี คนจีนเรียกว่า เซี้ยงฮุ้ง เป็นเมฆมงคลลอยมาจากภูเขาใกล้ๆ และได้ยินเสียงมโหรีแว่วๆ อยู่นาน
        แต่บางตำราบอกว่า ก่อนเสียชีวิต นางฝันว่าพ่อและพี่ชายไปออกทะเลหาปลา แล้วเจอพายุใหญ่ เธอก็พยายามออกไปช่วย ขณะที่กำลังจะช่วยได้สำเร็จ แม่ก็มาปลุกให้ตื่นเสียก่อน ปรากฏว่าอีก 2 วันต่อมา เหตุการณ์ในฝันก็เกิดขึ้นจริงแก่พ่อและพี่ชาย ทั้งสองถูกพายุและคลื่นล่มเรือจนแตกและจมหายไป ลิ้มมิก เสียใจมากที่ไม่อาจช่วยบุคคลอันเป็นที่รักยิ่งได้ นางตรอมใจตาย
         ชาวบ้านที่ล้วนรักใคร่เคยได้รับความช่วยเหลือจากนางเสมอมา พากันยกย่องให้เป็น “ หม่าโจ้ว ” แปลง่ายๆว่า เจ้าแม่ผู้ศักดิ์สิทธิ์ มีการตั้งศาลเจ้าเพื่อกราบไหว้ แล้วต่อมาก็มีคนท้องถิ่นอื่น สร้างศาลเจ้าให้เจ้าแม่ตามๆกัน พร้อมกับตำนานเล่าถึงความศักดิ์สิทธิ์และความเมตตาชอบช่วยเหลือคนของเจ้าแม่ มาช่วยเสริมเพิ่มศรัทธา ชาวบ้านพากันนับถือเจ้าแม่มากขึ้นๆ
         ตำนานเล่าลือว่า สมัยช่วงราชวงศ์ซ่ง (พ.ศ. 1503- 1822) การค้าทางทะเลกับต่างประเทศของจีน แถบมณฑลฮกเกี๋ยน เจริญมาก เวลาที่เรือเกิดประสบภัย ชาวเรือนิยมสวดมนต์ถึงหม่าโจ้ว แล้วก็มักรอดภัยมาได้ ก็เล่ากันปากต่อปาก
         ครั้งหนึ่งประมาณปี พ.ศ. 1665 ซ่งอุยฮ่องเต้ ได้ส่งทูตไปเจริญไมตรีกับเกาหลี ระหว่างทางขบวนเรือของคณะทูต เจอพายุกลางทะเล ขบวนเรือทั้งหมด 8 ลำ จมหายไป 7 ลำ เหลือรอดเพียงลำเดียว ซึ่งบังเอิญเป็นลำที่ทูตลู่หยุนตี้ โดยสารอยู่ ท่านทูตตื้นตันใจมากที่รอดชีวิต ถึงกับรำพึงออกมาดังๆว่า เป็นเทพเจ้าองค์ใดหนอ ที่มาช่วยไว้
        ลูกเรือคนหนึ่งเป็นชาวฮกเกี๋ยนตอบไปทันใดไม่ลังเลว่า เป็นเจ้าแม่หม่าโจ้วมาช่วยเป็นแน่แท้ เมื่อทูตลู่หยุนตี้ กลับถึงจีน ได้กราบทูลเรื่องราวการผจญภัยแล้วรอดมาได้ ให้ฮ่องเต้ฟัง ฮ่องเต้ประทับใจมาก โปรดให้อาลักษณ์เขียนป้ายคำว่า ซุ่นจี แปลว่า ช่วยเหลือ สงเคราะห์ พระราชทานให้ไปติดไว้ที่หน้าศาลเจ้าแม่บนเกาะหมีจิว พร้อมพระราชทานบรรดาศักดิ์ให้เป็นท่านผู้หญิงซุ่นจี
        แล้วความนับถือศรัทธาในเจ้าแม่ทับทิม ก็เข้าสู่ราชสำนักแต่นั้นมา

48 ปาฏิหาริย์เจ้าแม่ทับทิม 
         เจ้าแม่ทับทิมน่าจะเป็นอีกตัวอย่างที่ดีในจิตนาการอันเพริศแพร้วของคนโบราณ เล่าขานจนคนสามัญกลายเป็นผู้มีอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ จนผู้คนเชื่อถือศรัทธาฝังใจเชื่อจริงๆ ก็คงเล่ากันไปในแต่ละเวลาและสถานที่ แล้วในภายหลังจึงมีผู้รวบรวมบรรดานิทาน ตำนาน เรื่องเล่าถึงเจ้าแม่ทับทิม

         ปรากฏว่ามี 48 ปาฏิหาริย์ โดยผู้เขียนขอสรุปเป็นประเด็นที่น่าสนใจว่า 48 ปาฏิหาริย์ของเจ้าแม่ทับทิม สะท้อน logic ของคนโบราณอย่างนี้ว่า

        1. การเกิดของผู้ที่ได้รับการยกย่องให้เป็นเจ้าแม่ ย่อมต้องพิเศษกว่าคนธรรมดา เกิดเป็นตำนานเล่าว่า พ่อแม่ของท่านคือ ลิ้มเฮ้ง และ ลิ้มยุ้ย ได้ไปบนบานไหว้เจ้าแม่กวนอิมเพื่อขอลูกสาว แล้วก็ได้ตั้งครรภ์สืบมา และในวันเกิดหรือวันที่นางลิ้มยุ้ย คลอดหนูน้อยลิ้มมิก หรือเจ้าแม่ทับทิม เจ้าแม่กวนอิมได้มาดูแลคุ้มครองตลอดเวลา จนทารกได้ออกมาดูโลกอย่างปลอดภัย

        จากนั้นก็คือ การเจริญเติบโตของเด็กหญิงที่มีแม่ทัพเทพยดาคอยปกปักรักษา คุ้มครอง จนอายุ 8 ขวบ ก็เริ่มเรียนและเล่นอย่างเด็กผู้ชาย เพราะติดพี่ชายนั่นเอง

        ว่ากันว่าขณะอายุ 13 ขวบ มีนักพรตชรามาหาที่บ้านพร้อมทำนายอนาคตหนูลิ้มมิก ว่า จะสูงส่ง ทำคุณความดียิ่งใหญ่ นักพรตเฒ่าได้สอนสรรพวิชาพร้อมมอบตำราให้เล่าหนึ่ง เมื่อลิ้มมิก อายุได้ 16 ปี ก็เลื่องลือไปทั่วทั้งหมู่บ้านแล้วว่า นางเป็นผู้มีญาณวิเศษ

        2. ปาฏิหาริย์ในการช่วยคนของเจ้าแม่ทับทิม ย่อมต้องครบถ้วนทั้งการช่วยคนใกล้ตัวคือ พ่อและพี่ชาย ตลอดจนคนไกลตัวในเวลาและสถานที่ต่างๆ ในสถานการณ์ต่างๆ ช่วยทั้งในทะเล, ในห้วงน้ำอื่นๆ ปาฏิหาริย์เรื่องการแก้ไขปัญหาดิน ฟ้า อากาศ หลากหลายแบบเช่น ฝนแล้งก็ช่วยได้ ฝนตกมากไปก็ช่วยได้

         •  เจ้าแม่เก่งกระทั่งการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ 
         •  ช่วยเรื่องการทำงานเช่น ช่วยขุดหาตาน้ำในพื้นที่แล้วถาวร 
         •  ช่วยจับโจรป่า

         3. ปาฏิหาริย์ในมิติอัศจรรย์ คือ การปราบภูตผี การได้บริวารเป็นเทพยดาตาทิพย์ เห็นไกลพ้นลี้ และหูทิพย์ ฟังไกล นอกจากนี้ยังมีทีม 18 องครักษ์แม่ทัพเทวดา กระทั่งพญามังกรก็มาเข้าเฝ้าปวารณาตนช่วยเจ้าแม่ จึงขอแบ่งหมวดหมู่ความดีจาก 48 ปาฏิหาริย์ของเจ้าแม่ทับทิม ดังนี้

            - การช่วยคนประสบภัยทางน้ำ 

        1. การช่วยพ่อแม่และพี่ชาย 
        2. ช่วยพ่อค้าประสบภัยทางทะเลหลายครั้ง 
        3. ช่วยคนเรือเสีย, เรือแตกหลายครั้ง 
        4. ใช้ร่างเจ้าแม่ถ่วงเป็นสมอเรือ 
        5. ทรงชุดแดงช่วยทูตลู่หยุ่นตี้ เมื่อ พ.ศ. 1665 
        6. ช่วยขันทีซัมปอกงระหว่างนำกองเรือเดินทางไปในดินแดนไกลโพ้น เมื่อ พ.ศ. 1948
        7. ช่วยญี่ปุ่นเรือแตก
       8. เป็นหางเสือเรือในราตรีแก่ผู้ประสบภัย 
       9. ช่วยลากเรือเข้าคุงน้ำ

          - การช่วยชาวบ้านในเรื่องวิถีชีวิตและการทำมาหากิน


       1. ช่วยชาวเกาะหมีจิวเรื่องการเกษตรกรรม 
       2. ช่วยให้ฝนที่แล้ง ให้ตกหลายครั้ง 
       3. ช่วยหยุดฝนที่กระหน่ำตกนานเกินไปหลายครั้ง 
       4. ช่วยหาตาน้ำในดินแดนที่แล้งหลายครั้ง 
       5. ช่วยสร้างทำนบกั้นน้ำ 
       6. ช่วยขุดบ่อน้ำ 
       7. บันดาลท้องฟ้าให้ปลอดโปร่ง 
       8. บอกให้ชาวบ้านรู้ล่วงหน้าถึงน้ำขึ้นน้ำลง

        - การช่วยชาวบ้านในเรื่องโรคภัยไข้เจ็บ จะมีหลายครั้งมาก 
        - การช่วยบรรเทาทุกข์ชาวบ้านในเรื่องโจรภัย มี 2-3 ครั้ง
        - ปาฏิหาริย์ในสิ่งลี้ลับ มีหลายเรื่อง 

      1. การมาเฝ้าของพญามังกร 
      2. ได้ 2 บริวารตาทิพย์เห็นไกล และหูทิพย์ฟังไกล 
      3. ได้องครักษ์ 18 แม่ทัพเทวดา 
      4. ช่วยไล่ผีให้ชาวบ้าน 
      5. จับอสูร, จับ 5 ผีร้าย

        บรรดาศักดิ์เจ้าแม่ทับทิม

       ความศรัทธานับถือเจ้าแม่ทับทิมเริ่มจากสมัยกำเนิดของท่านคือ ต้นราชวงศ์ซ่ง (พ.ศ. 1503-1822) จากเกาะบ้านเกิดคือหมีจิว แพร่ยังท้องถิ่นริมทะเลที่เมื่อเกิดการประสบภัยแล้ว สถานการณ์เกิดกลายเป็นดี เหมือนมีปาฏิหาริย์ ก็จะเชื่อกันว่า เป็นการมาช่วยของเจ้าแม่ทับทิม ก็อาจสร้างเป็นศาลเพียงตาเล็กๆ แล้วเปลี่ยนเป็นศาลเจ้าภายหลัง หรือสร้างเป็นศาลเจ้าแต่ต้นเลย

  • พ.ศ. 1665 ที่เชื่อกันว่าท่านได้ช่วยทูตที่ประสบภัยทางทะเล ทำให้ซ่งฮุยฮ่องเต้ พระราชทานบรรดาศักดิ์ให้เป็นท่านผู้หญิง

  • พ.ศ. 1735 ซ่งกวงจงฮ่องเต้ หรือกุลไล่ข่าน ยกบรรดาศักดิ์ขึ้นเป็นท่านผู้หญิง ให้สูงขึ้นเป็นท่านผู้หญิงพระเทวีแห่งสวรรค์

  • พ.ศ. 1952 จักรพรรดิหย่งเล่อ แห่งราชวงศ์เหม็ง พระราชทานตำแหน่งพระเทวีแห่งสวรรค์ผู้พิทักษ์แผ่นดินและประชา

  • พ.ศ. 2227 คับฮีฮ่องเต้ ราชวงศ์เซ็ง เชื่อว่าเจ้าแม่ทับทิมช่วยกู้เกาะไต้หวัน ให้กลับมาเป็นของราชวงศ์จีน จึงตั้งตำแหน่งให้เป็น เทียน โหว หรือ เจ้าแม่สวรรค์

  • พ.ศ. 2382 เช็งเซี้ยงจงฮ่องเต้ แห่งราชวงศ์เช็ง เพิ่มตำแหน่งให้เป็นเทพเจ้าแม่แห่งสวรรค์ ซึ่งก็ยังสามารถเรียกง่ายๆ เป็น เทียน โหว หรือเจ้าแม่สวรรค์ได้


      ศรัทธาในเจ้าแม่ทับทิมจึงเพิ่มพูนและยิ่งเป็นที่นับถือศรัทธาตามกาลเวลา เฉพาะที่มณฑลฮกเกี๋ยน ซึ่งบ้านเกิดของเจ้าแม่คือ เกาหมีจิว ตลอดจนทุกจังหวัดและแทบทุกอำเภอของฮกเกี๋ยน จะมีศาลเจ้าแม่ทับทิม และทั่วแผ่นดินจีนในท้องที่ติดทะเลหรือน้ำ จะมีศาลเจ้าแม่ทับทิมนับไม่ถ้วน นิยมตั้งชื่อตามท้องถิ่นเช่น

  • เพ้งไฮ้เทียนโหวเบี่ย แปลว่า ศาลบูชาเจ้าแม่สวรรค์ที่เพ้งไฮ้

  • กังเค่าหม่าโจ้วเบี่ย แปลว่า ศาลบูชาเจ้าแม่สวรรค์ที่ปากน้ำกังเค่า

  • ปุงเต๋งหม่าโจ้วเบี่ย แปลว่า ศาลบูชาเจ้าแม่สวรรค์ที่ปุงเต๋ง

  • จึงเปียงอึ้งเล้งหม่าโจว้เบี่ย แปลว่า ศาลบูชาเจ้าแม่สวรรค์มังกรเหลือง

  • เทียนสินเนี่ยเนี้ยเก็ง แปลว่า ศาลบูชาเจ้าแม่สวรรค์ที่เมืองเทียนสิน


      โดยองค์รูปปั้นเจ้าแม่จะนิยมให้เป็นผู้หญิงสาว เพราะท่านเสียชีวิตอายุยังน้อยคือ บางตำราว่า 18, บางที่ว่า 28 และหากสร้างในยุคหลังๆ จะนิยมให้ทรงเครื่องอย่างนางกษัตริย์ หรือสตรีชั้นสูงในราชสำนักเสมอ ตามบรรดาศักดิ์ที่เจ้าแม่ได้รับพระราชทานจากฮ่องเต้ ซึ่งบางที่จะมีการทำป้ายจารึกอักษรทองคำถึงบรรดาศักดิ์ที่เจ้าแม่ทรงได้รับพระราชทานด้วย
       เนื่องจากเจ้าแม่ทับทิมเป็นที่เคารพมากของชาวจีนอย่างแท้จริง ไม่ว่าคนจีนโพ้นทะเลจะอพยบไปยังดินแดนใดของโลก ก็ยังคงนำศรัทธานี้ติดไปด้วย จึงเกิดสถิติน่าอัศจรรย์ถึงจำนวนศาลเจ้าแม่ทับทิมว่า ที่ไต้หวันมีศาลเจ้าแม่กว่า 800 แห่ง ในฮ่องกงมาเก๋ามีกว่า 100 แห่ง
        ประเทศอื่นๆเช่นเกาหลี, ญี่ปุ่น, ทุกประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้คือ ฟิลิปปินส์, อินโนนีเซีย, ไทย, สิงคโปร์, มาเลเซีย, กัมพูชา, เวียนนาม จะมีศาลเจ้าแม่ทับทิมอีกกว่า 100 แห่ง ซึ่งนอกทวีปเอเชียอย่างยุโรป คือ อังกฤษ ก็มี, ที่ออสเตรเลียและทวีปอเมริกาใต้ก็มีศาลเจ้าแม่ทับทิมในย่านไชน่าทาวน์ของคนจีน เป็นพลังศรัทธาที่ฝังลึกอย่างไม่เสื่อมคลายจนปัจจุบัน

เจ้าแม่ทับทิมเมืองไทย

       เท่าที่เก็บข้อมูลเล็กน้อย พอจะสรุปได้ว่า เมืองไทยมีศาลเจ้าแม่ทับทิมหลายแห่ง เช่น ที่ใกล้ห้างเอทีเอ็มตรงพาหุรัด, ที่เชิงสะพานซังฮี้, และที่มีชื่อเสียงมากคือ ที่ปัตตานี โดยเจ้าแม่ทับทิมเมืองไทยมี 4 แบบ คือ

  • แบบที่เป็น เทียน โหว เซี้ยน บ้อ หรือนับถือเจ้าแม่ทับทิมลิ้มมิก ของจีนโบราณ

  • เจ้าแม่ที่แกะเป็นองค์จากขอนไม้ใหญ่ลอยน้ำมา เรียกว่า จุ้ย บ้วย เซี้ย เนี้ย หรือ จุ้ย บ่อ เซี้ย เนี้ย

  • เจี้ย สุน เซี้ย เนี้ย

  • เจ้าแม่ลิ้วโกวเนี้ยที่ปัตตานี 

           โดยเจ้าแม่ทับทิมลิ้มโกวเนี้ย หรือที่บางสำเนียงออกเสียงว่า ลิ้ม กอ เหนี่ยว ที่ปัตตานี จะเป็นคนละองค์กับเจ้าแม่ทับทิมลิ้มมิก ของเมืองจีน แต่แซ่เดียวกันและเป็นชาวฮกเกี๋ยนเหมือนกัน โดยเจ้าแม่ทิบทิมลิ้มโกวเนี้ยที่ปัตตานีมีประวัติว่า เจ้าแม่มีพี่ชายเป็นคนหนุ่มรักการผจญภัย ที่สำคัญคือ มีความเป็นผู้นำสูง และคุมคนเก่งมาก สามารถตั้งกองเรือของตน รวบรวมสมัครพรรคพวกได้มาก กองเรือนี้จะคอยคุ้มครองชาวเรือจากพวกโจรสลัดในทะเล

           ประมาณปี พ.ศ. 2021 พี่ชายนำกองเรือเดินทางมาถึงปัตตานี แล้วเกิดติดใจผืนแผ่นดินถิ่นนี้ จึงลงหลักปักฐานตั้งรกรากพร้อมลูกเรื่อประมาณ 20,000 คน ขณะนั้นปัตตานียังเป็นรัฐอิสระ เจ้าเมืองปัตตานีในยุคสมัยนั้นเป็นผู้หญิง เมื่อเห็นหน่วยก้านของหนุ่มเจ้าของกองเรือแล้ว ถูกใจ จึงยกลูกสาวให้แต่งงานกัน

          เมื่อได้เป็นลูกเขยเจ้าเมืองปัตตานี พี่ชายเจ้าแม่ก็ไม่ได้อยู่นิ่งดูดาย แต่เป็นเขยที่ดีเยี่ยม เป็นกำลังสำคัญในการดูแลป้องกันเมืองจากการรุกราน พร้อมช่วยพัฒนาท้องถิ่น ที่น่าสนใจคือ การนำความรู้จากถิ่นเดิมมาถ่ายทอดให้เช่น การทำปืนใหญ่ โดยว่ากันว่า ปืนใหญ่นางพญาตานี ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ที่หน้ากระทรวงกลาโหม สร้างโดยพี่ชายเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวนี่เอง

           อยู่มาวันหนึ่ง เจ้าแม่ซึ่งอยู่ที่ฮกเกี๋ยน เห็นพี่ชายจากบ้านไปนาน ก็ใจกล้าสามารถไม่แพ้กัน ลงเรือมาตามพี่ชายถึงปัตตานี แล้วก็เกิดติดใจที่นี่เหมือนพี่ชาย จึงปลงใจอยู่เลยเช่นกัน

           ตำนานเล่าว่า เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวมีนิสัยไปทางผู้ชาย ชอบต่อสู้ผจญภัย เมื่อมาอยู่ปัตตานีก็ชอบไปร่วมออกรบกับพี่ชายเสมอ แต่น่าเสียดายที่เกิดรบพลาดในครั้งหนึ่ง เป็นพลาดใหญ่ที่พาให้ถึงแก่เสียชีวิต พี่ชายเสียดายและอาลัยรักในตัวน้องสาวมาก จึงได้สร้างศาลเพื่อเป็นที่ระลึก ชาวบ้านต่างพากันมากราบไหว้บูชา เกิดนับถือศรัทธามากขึ้นๆ จนถึงทุกวันนี้ เรียกศาลเจ้าแม่นี้ว่า ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว หรือสำเนียงแต้จิ๋วว่า ลิ้มโกวเนี้ย

       ต่อไปนี้คือรายชื่อศาลเจ้าแม่ทับทิมที่คนนิยมไปไหว้มาก

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม ตรงพาหุรัด (เทียน โหว เซี้ย บ้อ)

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม บางขุนเทียน (เทียน โหว เซี้ย บ้อ)

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม บางโพ (เทียน โหว เซี้ย บ้อ)

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม ซอยโกวบ้อ ตากสิน (เทียน โหว เซี้ย โกว)

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม บางซื่อ (เจี้ย สุน เซี้ย เนี้ย)

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม วัดเลียบ (จุ้ย บ้วย เซี้ย เนี้ย)

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม เชิงสะพานซังฮี้ (จุ้ย บ้วย เซี้ย เนี้ย) เป็นแบบไหหลำ

  • ศาลเจ้าแม่ทับทิม ดาวคะนอง (จุ้ย บ้วย เซี้ย เนี้ย)


ที่มา หนังสือทำเนียบเจ้าแม่และผู้วิเศษของจีน









 



 



 



ตรวจสลากกินแบ่งรัฐบาล
horoworld.com Webutation